بررسی تغییر اقلیم دربروز سیلابهای مخرب ناگهانی در شهرستان قم

چکیده:

تغییر اقلیم طی سالهای اخیر تأثیرات فراوانی در وقوع زمانی و مکانی بروز پدیده های مختلف جوی و اقلیمی داشته است بطوریکه در بررسی بعمل آمده،  نقش مقوله تغییر اقلیم در وقوع سیلابهای متعدد طی دهه های اخیر در شهرستان  قم مشهود می باشد . پدیده سیل از مخرب ترین پدیده های جوی و اقلیمی است که 40% مصائب طبیعی کره زمین را به خود اختصاص داده است . بهترین روش پیش بینی این پدیده، تخمین مقدار آب قابل بارش سیستم بارانزا قبل از ریزش است که تابعی از تداوم نقطه سیستم در سطح 1000 میلی بار ی است .

در این مطالعه پس از همگن سازی و بازسازی داده های آماری و بررسی صحت و سقم داده های مذکور از اطلاعات هواشناسی ایستگاه های هواشناسی شهرستان  قم (سینوپتیک ، اقلیم شناسی وبارانسنجی ) و با استفاده از دو روش آماری (حداکثر بارش محتمل « PMP » به روش غیر کوهستانی) و سینوپتیکی (مطالعه روزانه نقشه های هواشناسی سطوح زمین و 500میلی باری )  روزهای سیلابی و روزهای قبل ازآن بررسی گردید ، نتایج مطالعه روش آماری مذکور بر روی طوفانهای متعدد سیل زا بعنوان نمونه ، طوفان مورخ سوم می 1986 که یکی از شدیدترین سیستم های سیل زا با ابعاد خسارات و تلفات زیاد بوده ، نشان داد که PMP بهینه دارای شاخص رطوبت 18/1 و شاخص بندی 01/2 و در پارامترهای زمانی 24 و 48 و 72 ساعته دارای شارش رطوبت به مقیاس میلیمتر به ترتیب 1/48 و 6/61 و 2/66 و نیز دارای درون شارش رطوبتی به میلی متر در پارامترهای زمانی مذکور 1/98 و 7/123 و 133 می باشد . در بررسی سینوپتیکی طوفانهای شدید منجر به سیل در منطقه مذکور ملاحظه شدکه تقویت و تشدید فعالیت مرکز کم فشار مونسونی سودان و ادغام آن با مرکز کم فشار مدیترانه و تأثیر منطقه همگرایی دریای سرخ الگوی سینوپتیکی سیستمهای مذکور می باشد . بررسی روند تغییرات زمانی الگوهای سیستمهای حاوی بارش های ماکزیمم  منطقه مورد مطالعه  از وجو د تغییرات ناموزون در شاخصهای تندی باد  و رطوبت و شارش های ورودی نفطه شبنم وعلل سینوپتیکی وقوع انها  ، بی شک   در آینده سیلابهای منطقه مذکور به علت نوسانات نا منطم کمی و کیفی ورود سیستمهای جوی به منطقه  مورد بحث  با شدت و فراوانی های نسبی رخ خواهد داد که این امر مبین تغییرات اقلیمی می باشد لذا تاثیر پذیری پدیده ی سیل از شرایط آب و هوایی کاملا مشخص بوده و با تغییر در مشخصات بارندگی    (از قبیل مقدار ، شدت و زمان بارش) ، خصوصیات سیل(مانند مقدار سیل ، زمان تداوم سیل و زمان وقوع سیل) نیز  تغییر خواهد کرد.

کلمات کلیدی: تغییر اقلیم،سیلاب های مخرب ،PMP ، سینوپتیکی ، شهرستان  قم

مقدمه: